Leonidy 2022 - kiedy obserwować rój meteorów?

2022-11-14
Leonidy 2022 - kiedy obserwować rój meteorów?

Na listopadowym niebie możemy obserwować kilka ciekawych zjawisk astronomicznych, o ile nie zostaną one przysłonięte przez chmury. Jednym z nich są Leonidy, czyli rój meteorów, który potocznie określa się jako spadające gwiazdy. Jego maksimum wypada w połowie listopada i już parę razy w historii przyczynił się do niesamowitych widowisk na niebie. A jak będzie w tym roku i jak najlepiej podziwiać spadające gwiazdy? Zaraz się o tym przekonamy.

Co to meteor, czyli spadająca gwiazda?

Meteory to tak naprawdę świetlne ślady jakie powstają, gdy meteoroidy przelatują przez atmosferę ziemską. Poruszają się one z bardzo dużą szybkością, w wyniku której powietrze wokół meteoroidu się rozgrzewa, a oderwane od jego powierzchni cząstki tworzą widoczny ogon. Meteoroidy zazwyczaj spalają się w ziemskiej atmosferze ziemskiej, a te, które spadną na ziemię nazywane są meteorytami. Atmosfera ziemska spala codziennie prawie 300 ton kosmicznych materiałów, ale większość z nich przechodzi niezauważona, bo są to małe fragmenty skalne. Możemy obserwować jedynie te większe meteory, które wyglądają dla nas jak spadające gwiazdy. Poruszają się one z bardzo różną prędkością, wynoszącą od 12 do 72 kilometrów na sekundę, a czasami tworzą też całe roje meteorów.

rój meteorów widoczny na gwieździstym niebie

Jak powstaje rój meteorów?

Rój meteorów tworzą spalające się w atmosferze ziemskiej cząsteczki skał, lodu i innych materiałów, które powstały w wyniku zderzenia się planetoid lub rozpadu komety. Dalej poruszają się one po ich orbitach eliptycznych, dzięki czemu możemy powiązać dany rój z np. konkretną kometą. Roje meteorów regularnie, o tej samej porze roku, przechodzą przez atmosferę ziemską, więc doskonale wiemy, kiedy wypadają noce spadających gwiazd. Z perspektywy ziemskiej mamy wrażenie, że wylatują z jednego punktu na niebie, który nazywany jest radiantem roju. Nazwy rojów są najczęściej nadawane zgodnie z gwiazdozbiorem, w którym znajduje się ich radiant. Oznacza to, że Gwiazdozbiór Lwa jest miejscem na niebie, z którego wybiega rój Leonidów.

Leonidy 2022 a kometa 55P/Tempel-Tuttle (kometa Halleya)

Leonidy to rój meteorów, który powstał w wyniku wyrzucania cząsteczek przez kometę 55P/Tempel-Tuttle. Należy ona do grupy komet typu Halleya, a odkryto ją w 1865 roku - rok później powiązano ją z Leonidami. To bardzo zmienny rój meteorów, który wykazuje się różną aktywnością, od niskiej po bardzo wysoką. Leonidy przyczyniły się już kilkukrotnie do spektakularnych zjawisk na niebie i powodowały deszcze meteorów w latach 1866, 1966, 1999 i ostatnio w roku 2001, kiedy obserwowano nawet ponad 140 tysięcy meteorów na godzinę.

leonidy na nocnym niebie

Kiedy najlepiej obserwować Leonidy 2022?

Leonidy to rój listopadowy, który jest aktywny od 10 do 23 listopada. Radiant roju znajduje się koło Gamma Leonis - jest to gwiazda podwójna należąca do Konstelacji Lwa i właśnie obok niej możemy zacząć szukać meteorów z roju Leonidów. Jego maksimum przypada na noc między 17 a 18 listopada, ale obserwacje możemy oczywiście przeprowadzać przez cały okres aktywności.

Na jakie widowisko możemy w tym roku liczyć?

Każda noc spadających meteorów jest związana z dużymi oczekiwaniami. To jedno z najbardziej ekscytujących zjawisk na niebie, które przyciąga zawsze wielu obserwatorów - również amatorów. Liczą oni na spektakularne widoki, a są one możliwe jedynie w przypadku dużej ilości, jasnych meteorów. Leonidy mogą wprawdzie powodować takie zjawiska, ale szansa na nie zwiększa się w momencie przejścia komety w pobliżu peryhelium, na krótko przed maksimum roju. Pozostawia ona wtedy większe ilości drobin, które następnie efektownie spalają się w atmosferze ziemskiej. Nie możemy na to liczyć ani w tym roku, ani w kolejnych latach. Nie oznacza to jednak, że Leonidy 2022 nie są warte nieprzespanej nocy. Jest to najszybszy rój, który osiąga prędkość 72 km/s, a jego meteory pozostawiają za sobą często długie smugi, co również wygląda bardzo widowiskowo.

Przed każdym zjawiskiem astronomicznym warto sprawdzić pogodę i fazę Księżyca. Duże zachmurzenie może skutecznie przysłonić nam widoki, a rozświetlający nocne niebo Księżyc również nie ułatwia obserwacji. W tym roku, od godziny 23 będzie znajdował się on w ostatniej kwadrze, więc na obserwacje Leonidów najlepiej wybrać się parę godzin wcześniej.

para zakochanych ogląda wspólnie niebo po zachodzie Słońca

Akcesoria, które pozwolą nam efektywniej oglądać nocne niebo

Jako, że niebo w nocy z 17/18 listopada będzie dość mocno rozświetlone przez Księżyc, Leonidy najlepiej obserwować z bardzo ciemnego miejsca, które nie jest jeszcze dodatkowo zanieczyszczone przez sztuczne oświetlenie. Do obserwacji nie jest potrzebny teleskop, warto jednak mieć przy sobie większą lornetkę astronomiczną, która pomoże nam wypatrzeć spadające gwiazdy, a jednocześnie jest poręczna i łatwo nią manewrować. Powinna ona oferować duże pole widzenia - jej powiększenie nie jest w tym przypadku priorytetem. Jak zawsze jednak, gdy w grę wchodzi obserwacja zjawisk astronomicznych, należy uzbroić się w cierpliwość, a także być gotowym na to, że coś może nam w podziwianiu Leonidów przeszkodzić. Nic jednak straconego, bo już w grudniu mamy szansę na obserwacje kolejnych dwóch roi meteorów - Geminidów oraz Ursydów.


Zobacz podobne wpisy:

Pokaż więcej wpisów z Listopad 2022
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel